W dniu 29 listopada 2025 odbyło się spotkanie warsztatowe członków Stowarzyszenia EKOLAND z oddziałów wschodnio-mazowieckiego i lubelskiego w Hołowienkach na Mazowszu.
Było to kolejne wydarzenie realizowane w ramach projektu Erasmus+ 2024-2-PL01-KA210-VET-000279502 pt.: „Eko sieć rolników dla sprzedaży bezpośredniej i krótkich łańcuchów dostaw”
Celem warsztatu było podzielenie się doświadczeniami z wymiany ze stowarzyszeniem Demeter im Osten oraz refleksja nad przełożeniem tych doświadczeń na nasz polski grunt – zarówno na poziomie indywidualnych gospodarstw jak i całego Stowarzyszenia.
Pierwsza część spotkania skupiła się na tematach sprzedaży bezpośredniej oraz przetwórstwa i tego, w jaki sposób niemieckie gospodarstwa biodynamiczne zarabiają.
Monika Styczek-Kuryluk przedstawiła przekrojowe wnioski z wizyty w Niemczech. Omówiła dużą dywersyfikację źródeł dochodu w poszczególnych gospodarstwach, wagę sprzedaży bezpośredniej szczególnie przez tzw. Hofladen – sklepiki w gospodarstwie, ale również system abonamentowy typu RWS (niemieckie SoLaWi). Rozmawialiśmy też o znaczeniu znaku towarowego Demeter i to w jakiej mierze certyfikat Ekolandu mógłby zyskać podobne znaczenie.
Obecni uczestnicy wyjazdu studyjnego podzielili się swoimi wrażeniami podkreślając, że nie zawsze mamy czego zazdrościć sąsiadom z Niemiec i to też jest ważny wniosek z wyjazdu – chociażby pod kątem sprzętu, stosowanych metod agrotechnicznych i uzyskiwanych plonów – nasi rolnicy nie mają się czego wstydzić. Natomiast na pewno metody sprzedaży i marketingu czy rozwój przetwórstwa są dziedzinami gdzie możemy sporo usprawnić.
Omówiliśmy też sposób funkcjonowania stowarzyszenia Demeter i problemy wspólne dla rolników ekologicznych i biodynamicznych jak na przykład problem sukcesji w gospodarstwach czy ogólny kryzys ekonomiczny.
Robert Kuryluk (przewodniczący Ekolandu Głównego) przedstawił natomiast w jaki sposób prowadzi współpracę z innymi rolnikami oraz schemat powiązań gospodarczych na przykładzie firmy EGR Styczek-Kuryluk. Podkreślił jak ważne jest posługiwanie się znakiem towarowym w sprzedaży produktów rolnictwa ekologicznego.
Celem drugiej części warsztatu była identyfikacja praktyk i rozwiązań, które chcielibyśmy wdrożyć we własnych gospodarstwach z naciskiem na tzw. krótkie łańcuchy dostaw. Następnie w podgrupach analizowaliśmy poszczególne plany i pomysły, po czym typowaliśmy które działania są najbardziej realne i możliwe do wspólnej realizacji oraz przyniosłyby najwięcej korzyści, zarówno indywidualnym gospodarstwom jak i Stowarzyszeniu jako całości. Ideą warsztatu było aby każde gospodarstwo wyniosło z tej dyskusji pomysł dla siebie ale również ustalenie przynajmniej 2-3 wspólnych działań dla stowarzyszenia.
Przy tej okazji zrobiliśmy też szybką diagnozę stowarzyszenia. Uczestnicy wypisali na tablicy najważniejsze elementy w 4 kategoriach:
Co mamy? Wiedzę, praktykę, kryteria, cenione Stowarzyszenie, 35 lat doświadczenia;
Czego nam brakuje? Komunikacji i przepływu informacji, spotkań i zaangażowania, nowych członków, świadomości klientów;
Co możemy razem? Możemy więcej – współpracować, sprzedawać, reklamować się, wymieniać się wiedzą, podnosić wartość znaku towarowego, przetwarzać;
Jakie inne tematy są kluczowe dla stowarzyszenia? Edukacja odbiorców (w tym zdrowotna), marketing, autentyczność, komunikacja, rekrutacja nowych członków.
W efekcie jako kluczowe kierunki działań i potrzeby spisaliśmy :
- Zrzeszanie się (jako takie);
- Promocja i nadawanie Kryteriów Ekolandu oraz reprezentujących je Logo/Znaku Towarowego (certyfikacja);
- Rozwój przetwórstwa, najlepiej przy współpracy wielu gospodarstw, co wymaga również zwiększenia produkcji surowców;
- Sklepik(i) w gospodarstwie/ach;
- Wsparcie rolników w zakresie prawa i administracji, która jest ogromnym obciążeniem, poprzez między innymi wymianę wiedzy i być może wytyczanie ścieżek/ułatwianie procedur, organizację jakiegoś wsparcia prawnego grupowego.
Są to kierunki do dalszej eksploracji i być może ujęcia w całościowej strategii Stowarzyszenia i poszczególnych oddziałów. Natomiast jako najbliższe działania, oprócz kolejnego warsztatu (przewidzianego na styczeń z oddziałem zachodniopomorskim), zapowiedziano Walne Zgromadzenie Stowarzyszenia na przełomie lutego i marca oraz co miesięczne spotkania on-line pomagające wzmocnić przepływ informacji i komunikację w stowarzyszeniu.
Podczas całego spotkania dyskusja była bardzo ożywiona i jasno wybrzmiała potrzeba spotykania się, współpracy, wzajemnego wsparcia i wymiany wiedzy i doświadczeń, niezależnie od trudności czy braku czasu, których to wszyscy doświadczamy.
Dofinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności
Tekst i zdjęcia: Sonia Priwieziencew
Opracowanie: Weronika Jarmoszewicz
