W dniach 20-21 marca 2026r odbyły się w Grzybowie XXII Dobre Żniwa.
Na sam początek głos zabrali gospodarze – Ewa i Peter, którzy przywitali przybyłych uczestników i gości a następnie zgodnie z tradycją uniwersytetów ludowych seminarium rozpoczęto od pieśni.
Cytując Ewę
“śpiew buduje wspólnotę (…) i możemy się poczuć razem”.
Część nagrania transmisji live z rozpoczęcia Seminarium mogą Państwo obejrzeć poniżej.
Tegoroczna edycja odbyła się z równie dużą frekwencją jak w roku ubiegłym. Przybyły osoby uczestniczące od lat jak też były osoby które pierwszy raz wzięły udział w seminarium.
Z ramienia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi głos zabrał zastępca dyrektora Departamentu Rolnictwa Ekologicznego i Jakości Żywności Jan Golba. Przedstawił on krótką prezentację dokonań ministerstwa w zakresie promocji rolnictwa ekologicznego, mechanizmów wsparcia i ich podsumowanie, czyli “co się udało dokonać a czego nie”. Omówione również zostały plany Ministerstwa na aktualny rok, w tym wprowadzenie żywności ekologicznej do szkół – projektu który przeszedł konsultacje i jest w trakcie procedowania. Na koniec prezentacji p. Golby zagorzała dyskusja o zaangażowaniu organizacji w procesy ustawodawcze ministerstwa.
Kolejno Daniel Roszczyk z gospodarstwa “Zielone Jabłuszko” opowiedział o dwóch modelach ekologicznych gospodarstw sadowniczych na przykładzie swojego gospodarstwa (mniejsze gospodarstwo rodzinne) oraz gospodarstwa Huberta Filipiaka “EkoJabłonka” (większe gospodarstwo towarowe).
Jak co roku prezentację wygłosił Werner Vogt-Kaute z Naturland. W tym roku opowiadał o zrównoważonym płodozmianie, w tym o szczególnie ważnej roli “cover crops” czyli roślin okrywowych – poplonów.
O CSA czyli Community Supported Agriculture (w Polsce RWS) w Niemczech opowiedziała Nora Rösch. Nakreśliła historię CSA w Niemczech, założenia podstawowe, opisała przykłady tj. Kleine Beete e.V., Kola Leipzig oraz Kattendorfer Hof. Wymieniła również plusy i minusy systemu RWS względem typowej sprzedaży żywności w sklepach.
Instytut Strategii Żywnościowych GRUNT reprezentowała Paulina Sobiesiak-Penszko, która przedstawiła prezentację “Od globalnej kruchości do suwerenności żywnościowej“. Omówiła mechanizmy jak kryzysy zaburzają sektor żywnościowy, czym są polityki żywnościowe i ich cele oraz dźwignie krótkich łańcuchów dostaw. Podsumowując – globalny system żywnościowy nie jest gwarantem stabilności.
Beata Studzińska, doradca w rolnictwie ekologicznym, wygłosiła prezentacje pt. “Jak dobrze współpracować z glebą” podczas której określiła funkcje materii organicznej, jak pracować nad naturalną żyznością gleby i zapobiegać jej spadkowi, podkreśliła istotę badań gleby (tzw. prób glebowych) jak znaczenie mikroorganizmów m.in. dżdżownic i grzybów glebowych, które tworzą swoistą sieć komunikacyjną pomiędzy poszczególnymi roślinami.
Anna Jakubowska, z Instytutu Zrównoważonej Gospodarki, przedstawiła pierwsze wnioski z przeprowadzonych przez siebie badań etnograficznych: “Troska o glebę w rolnictwie (agro)ekologicznym”.
Justyna Zwolińska przygotowała krótki materiał o wpływie umowy Mercosur i handlu z Ukrainą na rolnictwo ekologiczne w Polsce (temat ten był szerzej omawiany na pracy grupowej).
Urszula Sołtysiak krótko nakreśliła czym jest NGT czyli Nowe Techniki Genomowe, nazywając je “nowym GMO”, podkreślając że zamiennie używa się określenia Nowe Techniki Hodowlane gdzie kamuflując pod słowem hodowla dąży się do ominięcia oznakowania takiej żywności jako modyfikowana genetycznie.
Na koniec przed rozpoczęciem pracy grupowej Dorota Metera omówiła bardzo ważne informacje dotyczące tzw. uproszczeń Pakietu legislacyjnego Komisji UE Omnibus X – Bezpieczeństwo żywności i pasz.
Drugi dzień seminarium rozpoczęła Wioletta Olejarczyk z Fundacji Heinricha Bölla przedstawiając swoje refleksje z Forum Nyeleni na Sri Lance. Kolejno Edward Hernandez Nualart z Via Campesina opowiedział o tym jak działają organizacje małych rolników w Europie.
Sebastian Starzyński – rolnik regeneratywny i przedsiębiorca technologiczny, również wykładowca SGH, przedstawił prezentację dotyczącą sztucznej inteligencji i technologii w służbie rolnikom.
Monika Bartkowiak opowiedziała o unikalnym projekcie Fundacji Krzysztofa i Solange Olszewskich OneHealth realicowanym w folwarku Trojanowo dotyczącym koncepcji zadrzewień śródpolnych. Opowiedziała jakimi elementami kierowali się podczas procesu projektowego – funkcja esetyczna krajobrazu, kontekst lokalny jak też wątek historyczny i kulturowy.
Profesor Paweł Sienkiewicz z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu przedstawił prezentację pt. “Znaczenie śródpolnych zadrzewień pasowych dla utrzymania bioróżnorodności owadów pól uprawnych”. Opowiedział również o wynikach obserwacji populacji chrząszczy Carabidae w pasach zadrzewień śródpolnych.
Jako ostatni zaprezentowali się Julian Kretsky i Karina, którzy opowiedzieli o założonym przez siebie gospodarstwie GoodFarm. Gospodarstwo te zlokalizowane jest w Puszczy Kampinowskiej na terenie madów wiślanych objętych obszarem Natura2000. Julian z Kariną opowiedzieli o jak krok po kroku wyglądał proces zakładania ekologicznego gospodarstwa na zakupionym przez siebie terenie oraz o aktualnym systemie uprawy i sprzedaży tzw. “market garden”.
Z inicjatywy naszego wieloletniego członka Petera Stratenwertha podczas seminarium w holu budynku uniwersyetu stanął punkt poświęcony naszemu Stowarzyszeniu.
Na tablicy-banerze umieszczona została mapa na której zaznaczeni byli rolnicy posiadający aktualny atest EKOLAND jak też kserokopia jednego z ostatnio wydanych atestów. Ponadto było też specjalne pudełko do którego osoby uczestniczące w seminarium mogły wrzucić karteczkę z zapisanym przez siebie pytaniem.
Zarówno w piątek jak i sobotę w seminarium uczestniczyli obecni członkowie EKOLNAD m.in. Peter Stratenwerth, Weronika Jarmoszewicz, Marcin Wojtalik, Kamil Pazik jak też byli członkowie – pionierzy : Piotr Hilar i Urszula Sołtysiak.
Jak co roku, seminarium Dobre Żniwa dostarczyło dużo inspiracji, wiedzy, możliwości nawiązania kontaktów pomiędzy rolnikami ekologicznymi, w tym bardzo ciekawych rozmów kuluarowych. Taki rodzaj spotkań, wymiany doświadczeń i kontaktów międzyludzkich jest w tych czasach szczególnie potrzebny.
Dziękujemy i widzimy się za rok!
Opracowanie – Weronika Jarmoszewicz
Zdjęcia i tekst – Weronika Jarmoszewicz
